Digitale techno­logie is onmis­baar voor de bedrijfs­voe­ring van grote organi­sa­ties, maar de keerzijde wordt steeds zicht­baarder. Het energie­ver­bruik van datacen­ters, de afhan­ke­lijk­heid van schaarse grond­stoffen en de snelle opmars van genera­tieve AI brengen de milieu-impact van IT nadruk­ke­lijk onder de aandacht. Het Franse netwerk Cigref publi­ceerde in september 2025 een rapport waarin het de strate­gieën rond Numérique Respon­sable (NR, ofwel verant­woord digitaal) bij grote organi­sa­ties onder­zoekt. Daarbij wordt ingezoomd op de vraag hoe initi­a­tieven kunnen worden opgeschaald naar de hele organi­satie en haar waardeketen.

Het rapport omschrijft NR als een integraal onder­deel van de bredere duurzaam­heids­agenda. Het gaat niet alleen om het vergroenen van IT-systemen zelf, maar ook om het inzetten van techno­logie ten gunste van CO₂-reductie, toegan­ke­lijk­heid, inclu­si­vi­teit en ethisch datage­bruik. Organi­sa­ties worden ingedeeld in drie fasen van volwas­sen­heid: een initiële fase met enkel basis­be­wust­zijn, een geloka­li­seerde fase waarin losse initi­a­tieven bestaan, en een gemana­gede fase waarin NR struc­tu­reel is veran­kerd in gover­nance, budgetten en KPI’s.

In Frank­rijk behoren bedrijven als AXA tot de voortrek­kers. De verze­ke­raar lanceerde in 2020 zijn programma Digital Sustai­na­bi­lity, waarin meer dan duizend medewer­kers wereld­wijd samen­werken aan reduc­tie­doelen. AXA koppelt deze doelen aan het bredere AXA for Progress-kader, waarin onder meer een verla­ging van de energie­con­sumptie en de ontwik­ke­ling van een inter­na­ti­o­nale commu­nity voor duurzaam IT-beheer centraal staan. Door verplichte oplei­dingen te intro­du­ceren voor IT-medewer­kers en acculturatieprogramma’s voor andere afdelingen, probeert het concern de digitale voetaf­druk struc­tu­reel terug te dringen.

Ook Crédit Agricole laat zien dat schaal­bare initi­a­tieven mogelijk zijn. Binnen de Group Infra­struc­ture Platform werd het systeem Green­Pact opgezet, waarmee de CO₂-uitstoot van IT als een volwaar­dige finan­ciële groot­heid wordt behan­deld. Door een model te hanteren dat kosten- en milieu­ge­ge­vens combi­neert, krijgen project­teams voortaan niet alleen een begro­ting in euro’s, maar ook een bereke­ning van de ecolo­gi­sche impact. Deze aanpak dwingt af dat keuzes rond infra­struc­tuur en softwa­re­ont­wik­ke­ling direct worden getoetst aan duurzaamheidsdoelen.

Sagemcom, produ­cent van commu­ni­ca­tie­tech­no­logie, koppelt NR aan de kern van zijn product­ont­wik­ke­ling. Sinds 2022 is het bedrijf een onder­ne­ming met maatschap­pe­lijke missie, waarbij ecode­sign een van de speer­punten vormt. De R&D‑afdeling werkt inten­sief samen met product­teams en leveran­ciers om de levens­duur van appara­tuur te verlengen en het energie­ver­bruik van nieuwe oplos­singen te beperken. Daarmee wordt NR niet als randvoor­waarde gezien, maar als motor van innovatie en decarbonisatie.

Andere organi­sa­ties leggen juist de nadruk op gover­nance en veran­ke­ring. La Poste nam NR op in zijn statuten en positi­o­neert digitaal verant­woord werken als een expli­ciet onder­deel van zijn maatschap­pe­lijke opdracht. Bij de lucht­ha­ven­ex­ploi­tant Groupe ADP wordt gewerkt met een kruis­be­stui­ving tussen de digitale afdeling en de directie duurzaam­heid, zodat besluit­vor­ming over IT altijd is gekop­peld aan bredere ESG-doelen. En bij SNCF speelt vooral de betrok­ken­heid van de werkvloer een rol. De spoor­weg­maat­schappij laat zien dat bewust­wor­ding en commu­ni­catie essen­tieel zijn om alle medewer­kers, van technici tot managers, mee te krijgen in de transitie.

Niet alle organi­sa­ties zijn zover. Veel bedrijven blijven steken bij geïso­leerde projecten of worstelen met het ontbreken van uniforme meetme­thodes. Volgens het rapport vormen juist de meetbaar­heid en de ROI van digitale duurzaam­heid een grote barrière. Verschillen in reken­me­thodes, beperkte trans­pa­rantie bij cloud­le­ve­ran­ciers en de complexi­teit van levens­cy­clusana­lyses maken het moeilijk om harde resul­taten te presen­teren aan bestuur­ders. Daardoor komt de finan­cie­ring van NR-initi­a­tieven vaak onder druk te staan.

De opkomst van genera­tieve AI vergroot de urgentie. Het energie­ver­bruik van trainings- en inferen­tie­pro­cessen dreigt de milieu­winst van eerdere optima­li­sa­ties te overscha­duwen. Boven­dien is nog ondui­de­lijk welke rebound­ef­fecten AI kan veroor­zaken, zoals de explo­sieve groei van datavo­lumes of het ontstaan van geheel nieuwe toepas­singen met een hoog energie­pro­fiel. Het rapport waarschuwt dat alleen een vroege integratie van ‘frugale AI’-principes de duurzaam­heids­doelen overeind kan houden.

Cigref conclu­deert dat het succes van NR valt of staat met steun vanuit de top. Een overtui­gend verhaal richting bestuur en directie is noodza­ke­lijk om draag­vlak te creëren. Organi­sa­ties die laten zien dat verant­woord digitaal niet alleen kosten­posten oplevert, maar juist ook leidt tot bespa­ringen, risico­ver­min­de­ring en een sterkere reputatie, zijn in staat om sneller te versnellen. De cases van AXA, Crédit Agricole, Sagemcom, La Poste, Groupe ADP en SNCF maken duide­lijk dat er uiteen­lo­pende routes zijn, maar dat pragma­tisme, trans­pa­rante commu­ni­catie en struc­tu­rele gover­nance de rode draad vormen.

De vraag is dan ook niet langer of grote organi­sa­ties hun digitale strategie verant­woord moeten inrichten, maar hoe snel ze erin slagen dit op schaal te doen.

Het Frans­ta­lige rapport is hier te vinden.