Highberg en de Vrije Univer­si­teit Amsterdam (VU) herlan­ceren ‘het Veran­der­kompas’. Dit model biedt al bijna twintig jaar concrete handvatten om veran­de­ringstra­jecten met draag­vlak te reali­seren. Het is opgebouwd rond vier assen: Geloven, Snappen, Kunnen en Steun Krijgen, die samen het ‘Willen’ bevor­deren. Door te sturen op willen wordt het beoogde effect en resul­taat van de veran­de­ring met een groter draag­vlak behaald. Het vernieuwde model legt extra nadruk op het vaak onder­be­lichte funda­ment ‘Geloven’, omdat het vertrouwen en de emoti­o­nele bereid­heid van medewer­kers cruciaal zijn voor succes­volle verandering.

Het Veran­der­kompas fungeert zowel als diagnose-instru­ment als richting­gever. Het maakt de percep­ties van medewer­kers rondom de veran­de­ring waar zij door heen gaan bespreek­baar en geeft inzicht in hun ervaring in die veran­de­ring. Zo biedt het handvatten voor inter­ven­ties die de veran­der­be­reid­heid vergroten. Het doorbreekt het patroon van te veel nadruk op stappen­plannen en te weinig aandacht voor de beteke­nis­ge­ving van medewer­kers. Dit gebrek aan aandacht leidt vaak tot ‘versnel­ling zonder echte beweging’. Organi­sa­ties gebruiken het kompas als reflectie-instru­ment, diagnose-instru­ment, strate­gisch anker en monito­rings­in­stru­ment om voort­gang en eigenaar­schap te borgen. Door de focus op perceptie, vertrouwen en geloof in de bron, maakt het Veran­der­kompas veran­der­pro­cessen mense­lijker, realis­ti­scher en duurzamer.

Geloven’ als fundament

Het Veran­der­kompas onder­scheidt zich door Geloven als funda­ment centraal te stellen. Zonder dat medewer­kers geloven in de haalbaar­heid van de veran­de­ring, blijft hun veran­der­be­reid­heid beperkt. Ook vertrouwen in de inten­ties en compe­ten­ties van hun leiders is essen­tieel, ongeacht hoe goed het plan is of hoe goed medewer­kers de inhoud begrijpen en de benodigde vaardig­heden bezitten. Deze funda­men­tele as omvat het vertrouwen in de inten­ties, integri­teit en compe­ten­ties van het leider­schap en de geloof­waar­dig­heid van de boodschapper.

De andere drie assen versterken dit fundament:

• Snappen gaat over het inzicht in het waarom van de veran­de­ring en het wegnemen van zorgen.
• Kunnen richt zich op zelfver­trouwen en de benodigde kennis en vaardigheden.
• Steun Krijgen benadrukt de rol van sociale onder­steu­ning en de betrok­ken­heid van leiding­ge­venden bij het omgaan met onzeker­heid en angst.

‘Willen’ als naald van het kompas

In het centrum van het kompas staat willen. Door de vier assen in balans te sturen, ontstaat meer begrip en kans dat mensen de veran­de­ring willen en dat de beoogde effecten van de veran­de­ring worden bereikt. Cruciale vragen zijn hierbij: geloven medewer­kers dat de veran­de­ring haalbaar is en dat hun leiders de juiste inten­ties hebben én deze geloof­waardig kunnen reali­seren? Als het antwoord negatief is, blijft de veran­der­be­reid­heid beperkt, ongeacht de kwali­teit van het plan, het begrip of de vaardigheden.

Praktische waarde voor oganisaties

Voor organi­sa­ties betekent het vernieuwde Veran­der­kompas een concreet instru­ment om de mense­lijke kant van veran­de­ring te meten, te begrijpen en gericht te versterken. Het biedt inzicht in waar draag­vlak ontbreekt, helpt leiders om gerichte inter­ven­ties te doen en maakt voort­gang zicht­baar in elke fase van het veran­der­proces. Highberg begeleidt organi­sa­ties bij het toepassen van het model in de praktijk, van diagnose tot imple­men­tatie, en vertaalt de inzichten naar concrete stappen die gedrag, samen­wer­king en leider­schap versterken. Zo helpt Highberg klanten om veran­de­ringen niet alleen te plannen, maar ook echt te laten landen in de organi­satie en duurzaam resul­taat te behalen.

Univer­si­tair Docent Antonie van Nistel­rooij bij de Vrije Univer­si­teit, zegt: “Ons onder­zoek beves­tigt dat de geloof­waar­dig­heid van leiders cruciaal is voor succes­volle veran­de­ring. Medewer­kers verbinden zich alleen met een veran­de­ring als ze vertrouwen hebben in de inten­ties en compe­ten­ties van hun leiding­ge­venden. Het Veran­der­kompas veran­kert ‘Geloven’ in het proces en maakt percep­ties en vertrouwen expli­ciet, waardoor het een krach­tige brug vormt tussen theorie en praktijk. Zo kunnen organi­sa­ties niet alleen plannen uitvoeren, maar ook daadwer­ke­lijk draag­vlak en betrok­ken­heid creëren die veran­de­ring duurzaam maken.”

Heiko van Eldijk, partner bij Highberg en bedenker van het model, zegt: “Veel veran­der­tra­jecten falen niet door slechte plannen, maar door te weinig aandacht voor het mense­lijke funda­ment: geloven. Met het Veran­der­kompas kan Highberg organi­sa­ties concreet helpen om inzicht te krijgen in hoe medewer­kers de veran­de­ring ervaren en waar het vertrouwen ontbreekt. Zo richten we inter­ven­ties precies daar waar ze het meest nodig zijn, creëren we actief draag­vlak en betrok­ken­heid, en vergroten we de kans dat veran­de­ringen succesvol en duurzaam worden doorge­voerd.”

Meer infor­matie over de nieuwe metho­do­logie kun je hier downlo­aden.