Anthropic schetst in zijn nieuwe dreigings­rap­port een duide­lijk beeld: AI wordt door kwaad­wil­lenden niet langer alleen gebruikt als slimme assis­tent, maar steeds vaker als uitvoe­rende kracht binnen cyber­aan­vallen, spionage, beïnvloe­dings­cam­pagnes en zelfs de ontwik­ke­ling van wapens. Ik heb de claims bewust als bevin­dingen van Anthropic gefor­mu­leerd; het gaat immers om onder­zoek van de AI-aanbieder zelf.

AI wordt steeds vaker daadwer­ke­lijk ingezet bij cyber­aan­vallen, spionage, surveil­lance, desin­for­matie en de ontwik­ke­ling van wapens. Daarbij verschuift de rol van kunst­ma­tige intel­li­gentie boven­dien snel. Waar taalmo­dellen aanvan­ke­lijk vooral werden gebruikt om mensen van infor­matie en advies te voorzien, voeren AI-systemen inmid­dels zelfstandig delen van opera­ties uit. Dat stelt Anthropic in een omvang­rijk nieuw dreigings­rap­port over misbruik van zijn AI-model Claude.

Voor het rapport onder­zocht Anthropic incidenten die het bedrijf tussen december 2025 en augustus 2026 naar eigen zeggen heeft ontdekt en verstoord. Het gaat om misbruik binnen zeven catego­rieën: cyberope­ra­ties, beïnvloe­dings­cam­pagnes, surveil­lance, fraude, biolo­gisch onder­zoek, conven­ti­o­nele wapens en het ongeoor­loofd kopiëren van AI-capaci­teiten via zogenoemde model­dis­til­latie. De betrokken partijen lopen uiteen van indivi­duele cyber­cri­mi­nelen tot vermoe­de­lijk door staten gesteunde groepen, commer­ciële surveil­lan­ce­be­drijven en propagandaorganisaties.

Een belang­rijke conclusie van Anthropic is dat geavan­ceerde cyber­aan­vallen niet langer automa­tisch betekenen dat daar grote teams van zeer gespe­ci­a­li­seerde hackers achter zitten. Moderne AI-systemen kunnen veel speci­a­lis­tisch werk overnemen. Daardoor krijgen kleinere groepen en zelfs indivi­duele aanval­lers toegang tot techni­sche mogelijk­heden waarvoor vroeger meerdere ervaren speci­a­listen nodig waren.

Van assistent naar uitvoerder

Volgens Anthropic is vooral de toene­mende autonomie van AI opval­lend. Bij een meerder­heid van de onder­zochte cyberope­ra­ties werd AI niet alleen gebruikt om vragen te beant­woorden of code te schrijven. AI-agenten voerden daadwer­ke­lijk stappen uit binnen een aanval, bijvoor­beeld bij verken­ning van systemen, het ontwik­kelen van software, het uitvoeren van exploits en het verza­melen en verwerken van gestolen gegevens. Mensen bepaalden daarbij doorgaans nog wel welke doelen moesten worden aange­vallen en beoor­deelden de resultaten. 

Dat kan de snelheid waarmee aanval­lers opereren sterk verhogen. Anthropic beschrijft bijvoor­beeld een vermoe­de­lijk aan Russi­sche spionage gelieerde groep die AI gebruikte voor aanvallen op overheids­in­stan­ties, militaire organi­sa­ties, diplo­ma­tieke doelen en bedrijven die betrokken zijn bij dronetechnologie.

De groep automa­ti­seerde volgens Anthropic grote delen van zijn werkwijze. AI hielp onder andere bij het verza­melen van infor­matie over poten­tiële doelwitten, het opzetten van phishing-infra­struc­tuur, het uitvoeren van opdrachten op gecom­pro­mit­teerde systemen en het verwerken van grote hoeveel­heden buitge­maakte gegevens.

Opval­lend is dat AI daarbij ook werd ingezet om malware voort­du­rend aan te passen. Wanneer bevei­li­gings­soft­ware een kwaad­aardig programma ontdekte, konden AI-agenten automa­tisch wijzi­gingen aanbrengen en nieuwe versies bouwen die opnieuw probeerden onder de radar te blijven. Daarmee ontstaat volgens Anthropic een veel snellere cyclus tussen detectie en aanpassing. 

Voor securi­ty­teams betekent dit mogelijk dat stati­sche detec­tie­re­gels minder effec­tief worden. Waar een nieuwe detec­tie­sig­na­tuur een aanvaller vroeger tijd en geld kostte omdat malware handmatig moest worden aange­past, kunnen AI-systemen dit proces groten­deels automatiseren.

Cybercrime op grotere schaal

Ook finan­cieel gemoti­veerde cyber­cri­mi­nelen profi­teren volgens het rapport van deze ontwik­ke­ling. Anthropic beschrijft verschil­lende groepen die AI gebruikten om op grote schaal inter­net­dien­sten, software en cloudom­ge­vingen af te zoeken naar kwets­baar­heden, wacht­woorden, tokens en API-sleutels.

Bij activi­teiten die Anthropic in verband brengt met personen rond de cyber­cri­mi­nele groep Shiny­Hun­ters werd bijvoor­beeld een geauto­ma­ti­seerd systeem gebruikt dat 1,8 miljoen Android-appli­ca­ties downlo­adde, decom­pi­leerde en contro­leerde op ingebouwde creden­tials en andere gevoe­lige infor­matie. Bij verschil­lende aanvallen namen AI-agenten vervol­gens een groot gedeelte van het techni­sche werk over.

Bij één inbraak zou een aanvaller binnen ongeveer drie uur van een gestolen ontwik­ke­laar­stoken naar volle­dige admini­stra­tieve controle over een cloudom­ge­ving zijn gegaan. In andere gevallen werden grote hoeveel­heden klant­ge­ge­vens uit SaaS-platformen gestolen. Anthropic schrijft dat AI-agenten bij sommige van deze opera­ties vrijwel al het techni­sche werk uitvoerden.

Het bedrijf gebruikt hiervoor de term ‘vibe hacking’: een aanvaller geeft een AI-systeem een relatief algemene opdracht, waarna het systeem zelf de omgeving onder­zoekt, scripts schrijft en uitvoert, resul­taten analy­seert en zijn aanpak voort­du­rend bijstelt.

Surveillance en politieke beïnvloeding

Cyber­crime vormt slechts een deel van het rapport. Anthropic zegt ook meerdere gevallen te hebben ontdekt waarbij Claude werd gebruikt voor surveil­lance en politieke beïnvloeding.

Zo beschrijft het bedrijf een systeem waarmee grote hoeveel­heden berichten uit WhatsApp-groepen en Telegram-kanalen werden verwerkt en personen konden worden gepro­fi­leerd. In andere gevallen werden AI-systemen volgens Anthropic gebruikt om dissi­denten, activisten, religi­euze organi­sa­ties en andere groepen te volgen.

Ook propa­ganda wordt verder geauto­ma­ti­seerd. Anthropic ontdekte naar eigen zeggen negen beïnvloe­dings­ope­ra­ties uit onder andere Rusland, Iran, Turkije, Europa, Afrika en Azië. AI werd hierbij gebruikt om sociale-media­pro­fielen op te zetten, artikelen te schrijven en bestaande journa­lis­tieke stukken te herschrijven vanuit een bepaalde politieke invals­hoek. Sommige campagnes waren gekop­peld aan verkiezingen.

Bij één operatie identi­fi­ceerde Anthropic ongeveer zeventig ogenschijn­lijk onafhan­ke­lijke nieuws­sites die uitein­de­lijk aan dezelfde infra­struc­tuur konden worden gekop­peld. Via een geauto­ma­ti­seerde publi­ca­tie­om­ge­ving werden minimaal 8.913 artikelen in ongeveer twintig talen gepro­du­ceerd. De daadwer­ke­lijke betrok­ken­heid van lezers bij deze content bleef volgens Anthropic overi­gens beperkt.

Ook wapentechnologie in beeld

Een opval­lend nieuw onder­deel van het rapport is het gebruik van AI bij conven­ti­o­nele wapens. Anthropic beschrijft zes onder­zochte gevallen in China, Rusland en Jemen waarbij Claude zou zijn ingezet voor softwa­re­ont­wik­ke­ling rond onder andere raketten, drones, elektro­ni­sche oorlogs­voe­ring en andere militaire systemen.

In één geval gebruikte een Chinese partij Claude volgens Anthropic om een softwa­re­pakket met ongeveer zestien modules te ontwik­kelen voor elektro­ni­sche oorlogs­voe­ring en het onder­drukken van lucht­ver­de­di­ging. Het systeem analy­seerde onder andere radar­in­stal­la­ties, raket­sys­temen, commu­ni­ca­tie­punten en mogelijke doelwitten.

Anthropic publi­ceerde tegelij­ker­tijd afzon­der­lijk onder­zoek waaruit volgens het bedrijf blijkt dat moderne AI-modellen bij sommige militaire en inlich­tin­gen­taken inmid­dels werkzaam­heden kunnen uitvoeren waarvoor tradi­ti­o­neel zeer gespe­ci­a­li­seerde mense­lijke exper­tise nodig was. 

Fraude met duizenden AI-personages

Ook consu­menten kunnen direct met AI-gedreven misbruik te maken krijgen. Een van de opval­lendste voorbeelden in het rapport betreft een netwerk van datingapps waarin duizenden AI-perso­nages gesprekken voerden met gebruikers.

Volgens Anthropic waren er ongeveer drie door AI aange­stuurde profielen voor ieder daadwer­ke­lijk mense­lijk profiel. Echte gigwer­kers werden ingezet voor hande­lingen die AI moeilijk kon uitvoeren, zoals video­ge­sprekken of inter­ac­ties via sociale media. Claude zou binnen twee weken ongeveer 2,36 miljoen berichten hebben verwerkt.

De combi­natie van AI en mensen maakte de profielen geloof­waar­diger en liet boven­dien zien hoe fraude op grote schaal geauto­ma­ti­seerd kan worden.

Kanttekening bij het rapport

Het rapport is afkom­stig van Anthropic zelf. Het bedrijf heeft als leveran­cier van Claude inzicht in het gebruik van zijn eigen platform, maar heeft tegelij­ker­tijd een duide­lijk belang bij het demon­streren van de effec­ti­vi­teit van zijn bevei­li­gings­maat­re­gelen. De beschreven incidenten zijn boven­dien nadruk­ke­lijk geselec­teerde voorbeelden van opval­lend en nieuw misbruik en volgens Anthropic zelf niet repre­sen­ta­tief voor het normale gebruik van Claude. 

Anthropic stelt dat accounts die bij de beschreven opera­ties betrokken waren zijn geblok­keerd en dat infor­matie in relevante gevallen is gedeeld met overheden, andere techno­lo­gie­be­drijven en getroffen organisaties.

De bredere ontwik­ke­ling die uit het rapport naar voren komt is echter interes­santer dan de indivi­duele incidenten. AI verlaagt niet alleen de kennis­drempel voor aanval­lers, maar kan ook steeds meer werkzaam­heden zelfstandig uitvoeren. Daardoor verschuift het voordeel van AI van het schrijven van een stukje malware of phishing­mail naar het automa­ti­seren van complete workflows.

Voor cyber­se­cu­rity betekent dit dat organi­sa­ties niet alleen rekening moeten houden met slimmere aanval­lers, maar vooral met aanval­lers die sneller kunnen werken, veel meer doelwitten tegelijk kunnen onder­zoeken en hun methoden voort­du­rend automa­tisch kunnen aanpassen. Volgens Anthropic vervaagt daardoor ook een oude vuist­regel binnen threat intel­li­gence: een technisch geavan­ceerde aanval hoeft niet langer afkom­stig te zijn van een technisch geavan­ceerde tegenstander.