Een groot deel van provin­cies, gemeenten en water­schappen voldoet nog niet aan de wette­lijke verplich­ting om formele digitale commu­ni­ca­tie­ka­nalen aan te wijzen volgens de per 1 januari 2026 inwer­king getreden Wet moder­ni­se­ring elektro­nisch bestuur­lijk verkeer (Wmebv). Uit het onder­zoek komt naar voren dat bij provin­cies de helft (50%) nog geen aanwij­zings­be­sluit heeft bekend­ge­maakt, 47% van de gemeenten en 38% van de water­schappen. Dat blijkt uit het lande­lijke onder­zoek “Aanwij­zings­be­sluit Wmebv 2026” van onder­zoeks- en advies­bu­reau Daadkracht.

Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer

De wet schrijft voor dat burgers en onder­ne­mers het recht hebben om digitaal/​elektronisch zaken te doen met overheids­or­ga­ni­sa­ties, wanneer het contact deel uitmaakt van een proce­dure over een besluit, klacht of ander wette­lijk voorge­schreven bericht. Het verplicht overheden om formeel in een aanwij­zings­be­sluit vast te leggen welke elektro­ni­sche kanalen zij beschik­baar stellen. Zonder een bekend­ge­maakt aanwij­zings­be­sluit bestaat er ondui­de­lijk­heid over de rechts­gel­dig­heid van digitale commu­ni­catie. Uit de analyse blijkt dat een groot deel van de gemeenten, provin­cies en water­schappen deze stap nog niet heeft gemaakt of afgerond, terwijl de wetge­ving al per 1 januari 2026 in werking is.

Gemeenten ervaren problemen bij de invoering van de wettelijke verplichting

Daadkracht deed in 2025 al eerder onder­zoek onder Neder­landse gemeenten naar het aanwijzen van digitale kanalen. Uit dat eerdere onder­zoek bleek dat 6 gemeenten (2%) een aanwij­zings­be­sluit bekend hadden gemaakt. Het nieuwe lande­lijke onder­zoek laat welis­waar een voort­gang zien maar nog steeds voldoet een groot deel van de gemeenten niet aan de wette­lijke verplich­tingen uit de Wmebv die per 1 januari 2026 zijn ingegaan.

De resul­taten laten verder zien dat er een verband is tussen gemeen­te­grootte en het bekend­maken van een aanwij­zings­be­sluit. Middel­grote en grote gemeenten presteren duide­lijk beter.

Gevraagd naar de redenen waarom gemeenten nog geen aanwij­zings­be­sluit hebben bekend­ge­maakt, geven gemeenten aan problemen te ervaren door gebrek aan (perso­nele) capaci­teit en onvol­doende middelen. Opval­lend is dat gemeenten ook aangeven dat zij het voldoen aan de verplich­tingen van de Wmebv een lagere priori­teit te geven omdat er geen conse­quen­ties verbonden zijn aan het niet voldoen aan deze wette­lijke verplichtingen.

Risico’s bij het ontbreken van een aanwijzingsbesluit

De Wmebv is van maatschap­pe­lijk belang, omdat het duide­lijke spelre­gels vastlegt voor de commu­ni­catie tussen inwoners, bedrijven en overheid. Het niet bekend­maken van een aanwij­zings­be­sluit brengt meerdere risico’s met zich mee, buiten de commu­ni­catie over de invul­ling van de digitale dienst­ver­le­ning richting inwoners om:

• Geen aanwij­zings­be­sluit betekent dat je als bestuur­or­gaan alle digitale kanalen open zet voor de producten en diensten binnen de digitale dienst­ver­le­ning. Ook kanalen die niet veilig zijn voor het betref­fende product/​dienst (denk aan persoonsgegevens);
• Geen aanwij­zings­be­sluit betekent dat aanvragen/​meldingen op een verkeerde plaats in de organi­satie terecht komen, waardoor wette­lijke proces­ter­mijnen niet worden gehaald door het bestuurs­or­gaan. Dit kan ertoe leiden dat een bestuurs­or­gaan in gebreke wordt gesteld.

Stel niet verder uit

“Veel organi­sa­ties zien het aanwij­zings­be­sluit nog als een juridi­sche verplich­ting, terwijl het in de praktijk om een organi­sa­tie­brede veran­de­ring vraagt,” zegt Daadkracht. “Het raakt dienst­ver­le­ning, kanaal­stra­tegie, infor­ma­tie­huis­hou­ding en gover­nance. Zonder duide­lijke keuzes ontstaat ondui­de­lijk­heid voor inwoners én risico op niet-naleving van wetgeving.”

Stel daarom op korte termijn het aanwij­zings­be­sluit vast en maak deze bekend. Door nu actie te onder­nemen blijven de jurisiche risico’s beperkt, verbe­tert de dienst­ver­le­ning en voldoet de organi­satie aan de wette­lijke verplich­tingen van de Wmebv. Wacht niet langer en zorg dat de digitale commu­ni­catie van jouw organi­satie op orde is.

Daadkracht heeft door middel van deskre­search de verplich­tingen uit de Wmebv in kaart gebracht. Via online onder­zoek is infor­matie verza­meld om te beoor­delen op welke wijze provincies,gemeenten en water­schappen in de praktijk invul­ling geven aan de wette­lijke verplich­ting met betrek­king tot het vaststellen en bekend­maken van het aanwij­zings­be­sluit. Via de bekend­ma­kingen op officie​le​be​kend​ma​kingen​.nl is onder­zocht of en hoe provin­cies, gemeenten en water­schappen een aanwij­zings­be­sluit hebben bekend­ge­maakt. De dataver­za­me­ling van de bekend­ge­maakte aanwij­zings­be­sluiten vond plaats tussen 23 en 27 maart 2026. Hierbij is de gehele populatie onder­zocht, dat wil zeggen alle 342 gemeenten, 12 provin­cies en 21 water­schappen. Tot slot heeft Daadkracht 25 gestruc­tu­reerde inter­views afgenomen bij gemeenten die nog geen aanwij­zi­gings­be­sluit hadden bekendgemaakt.