Europese technologiebedrijven trekken dit jaar naar verwachting 81 miljard dollar aan investeringen aan, 62 procent meer dan in 2025. Bovendien worden nergens ter wereld zoveel nieuwe techondernemers actief als in Europa. Toch dreigt het continent een belangrijk deel van de economische opbrengst van deze groei mis te lopen. Dat blijkt uit het nieuwe State of European Tech 2026-rapport van investeringsmaatschappij Atomico. Vooral de achterstand bij de financiering van AI, het gebrek aan Europees groeikapitaal en de afhankelijkheid van buitenlandse technologiebedrijven baren zorgen.
Europa heeft geen gebrek aan technologisch talent, innovatieve ondernemers of interessante ideeën. Het probleem is vooral dat Europese bedrijven onvoldoende mogelijkheden hebben om uit te groeien tot internationale marktleiders zonder daarbij afhankelijk te worden van buitenlandse investeerders. Dat is de centrale boodschap van de twaalfde editie van het State of European Tech-rapport, dat Atomico op 18 november heeft gepubliceerd.
Het rapport, dat 126 pagina’s telt, laat een Europese technologiesector zien die zich opmerkelijk sterk heeft hersteld van de investeringsdip van de afgelopen jaren. Naar verwachting wordt in 2026 voor 81 miljard dollar in Europese technologiebedrijven geïnvesteerd. Dat is niet alleen 62 procent meer dan de 50 miljard dollar van vorig jaar, maar ook het op één na hoogste bedrag sinds Atomico in 2015 met zijn jaarlijkse onderzoek begon. Alleen in het uitzonderlijke investeringsjaar 2021 lag het bedrag met 94 miljard dollar hoger.
Daarmee lijkt een einde te zijn gekomen aan een periode waarin de investeringen jarenlang rond de 40 tot 50 miljard dollar bleven schommelen. De groei wordt mede aangejaagd door kunstmatige intelligentie, maar ook door investeringen in defensietechnologie, robotica, industriële automatisering en andere vormen van deeptech.
De cijfers voor 2026 zijn overigens nog ramingen. Atomico heeft de gegevens tot en met 30 september verzameld en op basis daarvan een prognose voor het volledige jaar gemaakt.
Europa heeft meer techondernemers dan ooit
Misschien nog opvallender dan de investeringsgroei is de ontwikkeling van het Europese ondernemerschap. Volgens Atomico is inmiddels 29 procent van alle nieuwe techondernemers wereldwijd in Europa gevestigd. Daarmee heeft Europa een groter aandeel dan iedere andere afzonderlijke regio.
Het aantal nieuwe oprichters van technologiebedrijven groeit bovendien snel. Atomico komt voor 2026 uit op ongeveer 40.000, tegenover 29.000 in 2025 en 22.000 in 2024.
Ook de snelheid waarmee succesvolle Europese startups groeien, verandert. Sommige bedrijven bereiken inmiddels binnen enkele maanden omzetniveaus waarvoor eerdere generaties technologiebedrijven jaren nodig hadden. In het rapport wordt onder meer verwezen naar Lovable, dat volgens Atomico binnen acht maanden van 1 miljoen naar 100 miljoen dollar omzet groeide.
Dat is relevant omdat lange tijd werd aangenomen dat Europese technologiebedrijven structureel minder snel konden groeien dan Amerikaanse ondernemingen. De nieuwste generatie AI-bedrijven laat zien dat deze achterstand niet vanzelfsprekend is.
Tom Wehmeier, partner bij Atomico en een van de drijvende krachten achter het onderzoek, trekt daaruit een duidelijke conclusie. In het rapport stelt hij: “Nothing is missing – the capital, talent and demand are all here, but they’re locked or misallocated.”
Met andere woorden: het probleem is volgens Atomico niet zozeer dat Europa onvoldoende middelen heeft, maar dat het beschikbare kapitaal, de aanwezige kennis en de marktvraag onvoldoende bij elkaar komen.
AI zorgt voor groei, maar vergroot ook de achterstand
Toch schuilt juist in de huidige AI-ontwikkeling een belangrijke bedreiging voor Europa. Terwijl Europese bedrijven meer geld dan ooit aantrekken voor AI-technologie, groeit de kloof met de Verenigde Staten.
In 2022 was Europa nog goed voor ongeveer 20 procent van alle wereldwijde durfkapitaalinvesteringen. Sindsdien is dat aandeel volgens Atomico ongeveer gehalveerd. De belangrijkste oorzaak is de enorme concentratie van investeringen in Amerikaanse AI-bedrijven.
Het verschil is inmiddels aanzienlijk. Volgens het rapport ontvangen Amerikaanse technologiebedrijven in 2026 naar verwachting ongeveer 450 miljard dollar aan investeringen, tegenover 81 miljard dollar in Europa. Vooral bij de ontwikkeling van fundamentele AI-technologie zijn de verschillen groot. Atomico constateert dat Amerikaanse investeerders in de eerste negen maanden van 2026 ongeveer vijf keer zoveel in AI investeerden als Europa gedurende de afgelopen tien jaar.
Dat betekent overigens niet dat Europese AI-bedrijven geen vooruitgang boeken. Integendeel. De investeringen in de categorie Compute & Intelligence zijn volgens Atomico gestegen van 9,5 miljard dollar in 2025 naar 20 miljard dollar in de eerste negen maanden van 2026.
Europa beschikt inmiddels over bedrijven op vrijwel alle niveaus van de AI-technologiestack. Nscale ontwikkelt AI-rekencapaciteit, Mistral en Aleph Alpha werken aan AI-modellen en bedrijven als Black Forest Labs en ElevenLabs richten zich op generatieve media. Daarnaast ontstaan nieuwe ondernemingen die werken aan zogeheten world models, gespecialiseerde AI-systemen en nieuwe vormen van machine-intelligentie.
De investeringen zijn echter sterk geconcentreerd. Nscale en Mistral nemen samen bijna de helft van het Europese investeringsvolume in deze categorie voor hun rekening. De vraag is daarom of Europa voldoende andere bedrijven kan laten doorgroeien om een brede, internationaal concurrerende AI-industrie op te bouwen.
Industriële AI biedt Europa bijzondere kansen
Een opvallend onderdeel van het onderzoek is de aandacht voor physical AI: kunstmatige intelligentie die wordt toegepast in fysieke systemen, zoals robots, productiemachines en autonome voertuigen. Volgens Atomico beschikt Europa juist op dit terrein over belangrijke concurrentievoordelen. De Europese industrie heeft tientallen jaren ervaring met complexe productieprocessen, machinebouw, automatisering en industriële software. Bovendien beschikken fabrikanten over grote hoeveelheden operationele gegevens die gebruikt kunnen worden bij het ontwikkelen en trainen van AI-systemen.
Daarmee ontstaat een andere concurrentiestrijd dan bij de ontwikkeling van grote taalmodellen. Waar Amerikaanse technologiebedrijven domineren bij generatieve AI, kunnen Europese ondernemingen hun bestaande industriële kennis combineren met machine learning, sensortechnologie en robotica. Het rapport noemt onder meer de samenwerking tussen Bosch en het Duitse NEURA Robotics. Beide bedrijven werken aan de verdere ontwikkeling en toepassing van humanoïde robots in industriële omgevingen.
Ook de houding van gevestigde ondernemingen verandert. Bij 30 procent van de Europese financieringsrondes van minstens 100 miljoen dollar was in 2026 een strategische bedrijfsinvesteerder betrokken. Dat is volgens Atomico het hoogste aandeel in tien jaar. Slechts ongeveer een derde van deze bedrijfsinvesteerders kwam echter uit Europa. Voor Europese industriebedrijven ligt hier volgens het onderzoek een belangrijke kans: niet alleen nieuwe technologie afnemen, maar ook investeren in de ondernemingen die deze technologie ontwikkelen.
Europese pensioenfondsen investeren nauwelijks in technologie
Een ander belangrijk knelpunt is het beschikbare groeikapitaal. Europa heeft volgens Atomico geen absoluut tekort aan financiële middelen. Europese pensioenfondsen beheren gezamenlijk ongeveer 13 biljoen dollar, maar investeren jaarlijks slechts circa 780 miljoen dollar in Europese durfkapitaalfondsen.
Dat verschil is opmerkelijk, omdat juist pensioenfondsen en verzekeraars vanwege hun lange investeringshorizon in beginsel geschikt kunnen zijn om technologiebedrijven te financieren die pas na meerdere jaren winstgevend worden.
Tegenover persbureau Reuters wees Wehmeier op een nog groter bedrag. Europese burgers en instellingen beschikken gezamenlijk over ongeveer 50 biljoen dollar aan spaargeld en vermogen in pensioenfondsen, verzekeringen en bankrekeningen. Daarvan stroomt volgens hem slechts 0,01 procent naar Europees durfkapitaal.
“All the ingredients are actually there: talent, capital and demand”, verklaarde Wehmeier tegenover Reuters. Volgens hem worden deze middelen echter onvoldoende benut of verkeerd verdeeld. De beperkte toegang tot Europees groeikapitaal heeft gevolgen voor het eigendom van succesvolle technologiebedrijven. Vooral bij grote financieringsrondes worden Europese startups afhankelijk van Amerikaanse en Aziatische investeerders.
Dat probleem wordt nog zichtbaarder wanneer succesvolle bedrijven worden overgenomen of naar de beurs gaan. Atomico constateert dat bij overnames van Europese technologiebedrijven met een waarde van meer dan 1 miljard dollar slechts 42 procent van de kopers Europees is. Bij kleinere overnames ligt dat aandeel aanzienlijk hoger. Ook bij beursgangen verschuift het zwaartepunt. Tussen 2024 en 2026 ging 53 procent van de gezamenlijke beurswaarde van Europese techbeursgangen naar Amerikaanse beurzen, tegenover 17 procent in de periode 2017 tot en met 2020.
Digitale soevereiniteit krijgt economische betekenis
Daarmee raakt het rapport aan een onderwerp dat de afgelopen jaren steeds belangrijker is geworden: Europese digitale soevereiniteit. Die discussie gaat doorgaans over afhankelijkheid van Amerikaanse cloudplatforms, AI-modellen, besturingssystemen en digitale infrastructuur. Atomico voegt daar nadrukkelijk een economische dimensie aan toe.
Zelfs wanneer Europese ondernemingen erin slagen technologisch concurrerende producten te ontwikkelen, betekent dit volgens de investeringsmaatschappij nog niet automatisch dat de opbrengsten daarvan ook in Europa terechtkomen. Wanneer de eigendomsrechten uiteindelijk grotendeels bij buitenlandse investeerders liggen, vloeit een belangrijk deel van de toekomstige financiële waarde naar het buitenland.
Tegelijkertijd benadrukt Atomico dat investeringen in nieuwe technologie steeds vaker samenhangen met het versterken van de Europese weerbaarheid. Volgens het rapport gaat inmiddels 88 procent van het in Europa geïnvesteerde durfkapitaal naar sectoren die Atomico onder deze noemer schaart. In 2017 was dat nog 60 procent.
Daarbij gaat het onder andere om technologie voor energievoorziening, defensie, gezondheidszorg, industriële productie en digitale infrastructuur.
Economische groei vraagt meer dan investeringen
Het economische belang van de Europese technologiesector neemt ondertussen snel toe. Volgens Atomico is de productie van Europese technologiebedrijven in het afgelopen decennium bijna vijf keer zo snel gegroeid als die van de bredere economie.
De gezamenlijke waarde van Europese technologiebedrijven die met durfkapitaal zijn gefinancierd, bedraagt inmiddels ongeveer 3,3 biljoen dollar. Dat is volgens het rapport vergelijkbaar met 16 procent van de beurswaarde van de ondernemingen in de STOXX Europe 600-index. In 2010 bedroeg die verhouding slechts 1,2 procent.
Voor IT-managers en businessmanagers zijn vooral de ontwikkelingen rond AI, industriële automatisering en digitale infrastructuur relevant. Het rapport laat zien dat Europa op deze terreinen een groeiend aanbod van eigen technologiebedrijven heeft. Tegelijkertijd blijft de vraag hoe deze ondernemingen voldoende schaalgrootte kunnen bereiken om daadwerkelijk alternatieven voor de gevestigde internationale leveranciers te worden.
Een belangrijke voorwaarde is volgens Atomico dat Europese bedrijven niet alleen als ontwikkelaar, maar ook als klant, investeerder en samenwerkingspartner optreden. De groei van de Europese technologiesector hangt daarmee niet uitsluitend af van durfkapitaal of overheidsbeleid, maar ook van de bereidheid van gevestigde ondernemingen om nieuwe technologie daadwerkelijk toe te passen.
Van Europees succes naar Europees eigendom
De centrale boodschap van het rapport is samengevat in drie woorden: Build it. Scale it. Own it.
Europa is volgens Atomico inmiddels goed in het oprichten van technologiebedrijven en laat zien dat die ondernemingen internationaal snel kunnen groeien. De volgende uitdaging is ervoor te zorgen dat zij ook vanuit Europa kunnen blijven opereren en dat Europese investeerders en de Europese economie voldoende profiteren van hun succes.
Dat vraagt volgens de onderzoekers om beter functionerende Europese kapitaalmarkten, eenvoudigere regelgeving voor grensoverschrijdend ondernemerschap en meer betrokkenheid van institutionele investeerders.
In een interview met TechCrunch benadrukt Wehmeier dat Europa daarmee vooral een economische kans heeft. De discussie moet volgens hem niet uitsluitend gaan over de problemen waarmee Europese technologiebedrijven worden geconfronteerd, maar ook over de maatschappelijke en economische waarde die zij kunnen creëren.
De uitkomsten van State of European Tech 2026 laten daarmee een opmerkelijke tegenstelling zien. Europa heeft een grotere ondernemersbasis, trekt aanzienlijk meer investeringen aan en beschikt over groeiende technologische expertise. Maar juist op het moment dat kunstmatige intelligentie en andere nieuwe technologieën een steeds belangrijker deel van de wereldeconomie gaan bepalen, blijft onzeker hoeveel van de daaruit voortvloeiende economische waarde daadwerkelijk in Europese handen zal blijven.
Het volledige rapport is beschikbaar via https://www.stateofeuropeantech.com/report. De volledige tekst is ook rechtstreeks toegankelijk via https://www.stateofeuropeantech.com/state-of-european-tech-2026.md.






0 Reacties